Nationaal Programma Herbestemming

Internationale Biënnale Leegstand & Herbestemming 2011

In een gezamenlijk initiatief hebben de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeentes Maastricht en Amsterdam een biënnale georganiseerd over leegstand en herbestemming.

Leegstand is van alle tijden. De laatste jaren neemt de leegstand echter exponentieel toe. Die leegstand is in Nederland zichtbaar in gebieden waar sprake is van demografische krimp en een tanende economie, zoals in delen van Limburg, maar ook in gebieden waar de economie groeit en er sprake is van overdruk zoals in de metropoolregio van de Randstad. Ook op veel plekken in Europa kampen steden en regio’s met een groeiende leegstand van industriële gebouwen, kerken, bedrijventerreinen en kantoren, boerderijen, winkelstraten verpauperen en woonwijken lopen leeg. Het lijkt een structureel verschijnsel dat zich op meerdere schaalniveaus in Europa voor doet.

Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden om de leegstand via herbestemming tegen te gaan steeds beperkter: overheden bezuinigen en marktpartijen spreiden hun risico’s. De successen van vóór de crisis in 2008 kunnen op veel fronten niet langer het voorbeeld zijn voor de praktijk van nu. De huidige tijd vraagt om nieuwe manieren van (samen)werken, nieuwe instrumenten en nieuwe strategieën.

Tijdens de biënnale stond het vraagstuk centraal van leegstand en herbestemming in deze nieuwe tijd en met gewijzigde omstandigheden. De biënnale deed dat door concreet met opgaven aan de slag te gaan en de lege gebouwen, complexen, gebieden en de thema’s die daarin spelen in een bredere, internationale context te plaatsen. Als doelen van de biënnale werden gezien:

  • Het geven van een appèl aan de opdrachtgevers, de beleidsmakers en de professionals om te komen tot erkenning van het structureel karakter van leegstand en de noodzaak tot multidisciplinaire samenwerking om tot  herbestemming te komen.
  • De daadwerkelijke ontwikkeling van een nieuwe praktijk van herbestemming.
  • Een uitwisseling van kennis, ervaring en netwerken tussen verschillende disciplines.

Momenteel wordt gewerkt aan het actualiseren van de website van de Biënnale met uiteenlopende verslagen en 'opbrengsten'. Tot dit gereed is, kunt u voor een eerste overzicht terecht bij twee nieuwsbrieven over de Biënnale:

Aside: