Adres

Rijksstraatweg 20 3545 NA Utrecht Nederland

Monumentstatus
Gemeentelijk monument
Transformatiejaar
2015
Oude functie
Kerk
Nieuwe functie
Ateliers
Bedrijfsruimten
Broedplaats
Creatieve industrie
Trouwlocatie
Bouwjaar
1857
Architect (origineel)
Jan van de Brink
Architect (transformatie)
Ineke Hulshof
Eigenaar
Maureen Baas en Abel Tattje
Betrokken partijen
Gemeente Utrecht
KF Heinfonds
Triodos Bank
Utrechts Restauratiefonds
Nationaal Restauratiefonds
HLE Bouw
Architect Ineke Hulshof
Landschapsontwerp Elllemijk Marks
Organisatie
Maureen Baas en Abel Tattje
Gebruiksoppervlakte
5000m²
Tijdelijk / permanent
Permanent
Gebruiker(s)
Kunstenaars
Creatieve ondernemers
Maatschappelijke initiatieven
Verhuurlocatie
Extra informatie

Oude functie: Rooms-katholieke kerk, van 1940 zijspanfabriek, na 1975 staalconstructiebedrijf.

Nieuwe functie: Zelfvoorzienende mini-economie, een ecologische culturele broedplaats en autonome werkplaats voor kunstenaars.

In tegenstelling tot de meeste restauratieprojecten is het in de Metaal Kathedraal niet de bedoeling om alles in ere te herstellen. Het gebouw ademt historie, met details van zowel religie als industrie, en dat willen initiatiefnemers en eigenaren graag zo houden.

In de negentiende eeuw werd er in de kerk (1857) gebeden en in de twintigste eeuw (1940) werd de kerk in gebruik genomen als staalfabriek. In 2015 vormen het gebouw en het bijbehorende buitenterrein een ecologische culturele broedplaats en autonome werkplaats voor iedereen die een maatschappelijke of culturele droom wil realiseren en daarvoor een locatie nodig heeft of andere mensen wil ontmoeten.

Succesfactoren

  • Er wordt telkens de prijs die voor een klant werkt berekent. Dat betekent dat de ene organisatie een bepaalde prijs betaalt en de andere klant een stukje ruilhandel geeft voor de huur.
  • Bij de aankoop van het pand is er direct een deel van de grond verkocht, wat geld opleverde.
  • Duurzaamheid is op verschillende creatieve manieren meegenomen in de ontwikkeling.


Verbeterpunten

  • Je moet van goeden huizen komen om te weten wat een goed advies is en hoe dit er uiteindelijk uitziet. Dat vereist veel kennis.
  • ’De grote hoeveelheid tijd die gemoeid gaat met het ‘trekken’ van zo’n project is de uitdaging. Ondernemende types, die het project kunnen helpen dragen, zijn broodnodig en schaars.’


Financiering


Waar theaters, musea en poppodia door de overheid worden gestimuleerd om zonder subsidies te werken en zelf commerciële activiteiten te ontplooien, doet de Metaal Kathedraal dat al van begin af aan.  Het is continu zoeken naar eigentijdse verdienmodellen.

Voor de financiering van de aankoop en restauratie van de Metaal Kathedraal werden diverse partijen in de arm genomen maar stak de eigenaar/initiatiefnemer ook zelf haar nek uit. Zo verkocht zij haar huis en stak dit geld in de aankoop van de kerk. Daarnaast is we een beroep gedaan op het KFHeinfonds, Triodos Bank, Utrechts Restauratiefonds en Nationaal Restauratiefonds. Bovendien is bij de aankoop van de grond direct een deel verkocht, wat geld opleverde. Gemiddeld wordt 5 procent rente betaald.

Duurzaamheid

  • ‘Wij streven naar een duurzame en zelfvoorzienende circulaire locatie, met respect voor de omgeving en natuur. De zogenaamde high tech oplossingen zijn voor ons te kostbaar en low tech oplossingen worden weinig aangeboden en gedragen binnen de huidige economische belangen.’
  • Waar mogelijk , is gewerkt met duurzame materialen, zoals schapenwol en isovlok voor de isolatie van het dak.
  • Het groene sedum dak  is gesponsord is  door aannemer HLE Bouw.
  • In de tuin een composthoop waarmee een van de buitenstudio’s van warmte wordt voorzien.
  • De werkruimtes  zijn zelfvoorzienend: energie opwekken, water opvangen en zuiveren.


Plannen en realisatie


Voor het begin van het avontuur van de initiatiefnemer gaan we terug in de tijd. De theatermaakster was tot 2011 een van de gebruikers van het NDSM-terrein in Amsterdam, maar ging op zoek naar een nieuwe plek, waar ze samen met andere kunstenaars het terrein weer kon ontginnen. In Utrecht vond ze de kerk  die in 1940 is verbouwd tot fabriek. 

Met de beschikbare financiële middelen is het dak, dat grotendeels verrot en weggevreten was, vervangen en zijn diverse ruimtes voorzien van een nieuwe vloer, verwarming en isolatie. Ook zijn toiletten, warmwatervoorziening en riolering aangelegd. In de oude directeurskamer is een beheerderswoning gecreëerd en onder de nok van de kerk twee ‘artist in residence ateliers’, woon- en werkplek voor wetenschappers en kunstenaars.

Er zijn nog vele investeringen nodig voor de herbestemming, waaronder ventilatie ten behoeve van horeca, voorzetramen, een lift, vloerverwarming, kachels en vluchtwegen. Buiten bouwen we nog aan off grid studio’s.

Contact en links
 

Website Metaal Kathedraal
E-mail